Drinkwaterkeurmerk voor installatiemateriaal vanaf 2027
Vanaf 1 januari 2027 verandert de beoordeling van installatiemateriaal dat met drinkwater in aanraking komt. Er komen gezamenlijke Europese hygiëne-eisen en een herkenbare Europese markering. Dit is volgens de richtlijnen van de DWD, Drinking Water Directive. Wat betekent dat voor bestaande keurmerken? En waar let je op als je een waterleiding aanlegt of aanpast? Bij Toppex leggen we het stap voor stap uit.
De verandering in één minuut
- De Europese regels zijn van toepassing vanaf 31 december 2026. Nieuwe producten die op de markt worden gebracht moeten vanaf dan het Europese keurmerk aanvragen volgens de nieuwe DWD-richtlijnen.
- Nieuwe producten of producten die wijzigen in samenstelling na 1 januari 2027, moeten het Europese keurmerk aanvragen.
- Voor bepaalde bestaande producten geldt een overgangsregeling tot eind 2032. Een bestaand keurmerk vervalt dus niet automatisch op nieuwjaarsdag.
- Het Europese systeem gaat over de invloed van materialen op drinkwater. Technische eisen, zoals de sterkte van een geperste verbinding, blijven daarnaast belangrijk.
- Een bestaand KIWA-certificaat wordt niet vanzelf een Europees certificaat. Er moet apart een DWD-keuring worden aangevraagd.
Wat is een drinkwaterkeurmerk?
Een drinkwaterkeurmerk helpt je herkennen of een product is beoordeeld voor contact met drinkwater. Dat is belangrijk: het water raakt onderweg naar je kraan allerlei materialen. Denk aan de binnenkant van een leiding, een koppeling of een afdichtring.
Die materialen mogen de gezondheid niet schaden. Ze mogen de kleur, geur en smaak van het water niet nadelig beïnvloeden, geen bacteriegroei bevorderen en niet onnodig verontreinigende stoffen afgeven. Alleen de juiste maat of een stevige verbinding zegt daar nog niets over.
Hoe werkt het drinkwaterkeurmerk in Nederland nu?
Voor een drinkwaterkeurmerk in Nederland kom je het KIWA Water Mark tegen. Dit hoort bij het Nederlandse systeem voor producten die met drinkwater in contact komen. Zo hebben veel landen hun eigen keurmerk. In Duitsland worden producten bijvoorbeeld door DVGW gecertificeerd. Kiwa is de enige certificerende instelling waarvan het ministerie het keurmerk voor de betreffende Nederlandse regeling heeft erkend.
Kiwa is de organisatie die beoordeelt en certificeert. Het certificaat beschrijft welke producten en toepassingen zijn beoordeeld. Kijk daarom verder dan alleen de naam KIWA op een website: hoort het certificaat bij het exacte artikel en jouw toepassing?
Waarom komt er een Europees drinkwaterkeurmerk?
Binnen de EU bestaan verschillende nationale beoordelingssystemen. Een fabrikant kan daardoor voor één product of productgroep met meerdere onderzoeken en certificaten te maken krijgen. De Europese aanpak brengt de beoordeling van drinkwaterhygiëne bij elkaar. Zo voldoen de producten in een drinkwaterinstallatie in Europa altijd aan dezelfde veiligheidseisen voor drinkwaterhygiëne en hoeft een fabrikant maar één certificering aan te vragen voor alle EU-landen.
De basis is de Europese Drinkwaterrichtlijn, ook wel DWD genoemd. DWD staat voor Drinking Water Directive. Voor materialen die drinkwater raken komen er gezamenlijke regels voor stoffen, onderzoek en productbeoordeling. Het doel is bescherming van drinkwater met één Europees systeem voor dit onderdeel.
Wat wordt er Europees beoordeeld?
De beoordeling gaat over de materialen die daadwerkelijk contact hebben met drinkwater. Daarbij wordt onder meer gekeken naar welke stoffen mogen worden gebruikt en hoe het uiteindelijke materiaal wordt getest.
Hiervoor bestaan Europese positieve lijsten. Dat zijn lijsten met toegelaten uitgangsstoffen en samenstellingen, inclusief voorwaarden. Een stof op zo’n lijst betekent nog niet dat ieder product met die stof is goedgekeurd. Ook de beoordeling van het product blijft nodig.
De regels zijn relevant voor bijvoorbeeld leidingen, koppelingen, kranen en afsluiters in nieuwe drinkwaterinstallaties. Ook producten die bij reparatie of verbouwing in een bestaande installatie worden geplaatst, vallen binnen de bedoelde toepassing.
Wat verandert er tussen 2027 en 2033?
| Moment | Wat betekent dit |
| Vanaf 31 december 2026 | Het Europese systeem wordt van toepassing. Nieuwe producten die na deze datum op de markt worden gebracht of bestaande producten die veranderen (productsamenstelling, prestaties of productieproces) moeten aan de Europese eisen van de DWD voldoen. |
| Tot en met 30 december 2032 | Bepaalde bestaande producten kunnen onder voorwaarden onder het nationale systeem blijven vallen. Dit geldt alleen voor producten met een nationaal certificaat dat op 31 december geldig is. Als er iets verandert aan het product, bijvoorbeeld de samenstelling, dan vervalt de uitzondering. |
| Vanaf 31 december 2032 | Ook bestaande producten die onder de overgangsuitzondering vielen, moeten voor het op de markt brengen aan de nieuwe Europese eisen voldoen. |
De overgang is geen algemene vrijstelling voor alle bestaande voorraad. De Europese regeling koppelt deze aan producten die aan nationale hygiëne-eisen voldoen en waarvoor het nationale conformiteitscertificaat op 31 december 2026 nog geldig is. Controleer per product of de overgang van toepassing is.
Hoe herken je de Europese goedkeuring?
Het Europese systeem krijgt een eigen markering. Op de verpakking en in de bijbehorende documenten staat bij het symbool een tekst die aangeeft dat het product geschikt is voor drinkwater. In de meeste gevallen wordt dit op een webshop ook vertoond. De taal moet voldoen aan de eisen van het land waar het product op de markt komt.
Het symbool komt ook op het product, behalve wanneer het minimale formaat daar niet op past. Vraag bij twijfel om de EU-conformiteitsverklaring. Dat is de verklaring waarmee de fabrikant bevestigt dat het product aan de toepasselijke Europese eisen voldoet. Alleen de losse term “DWD” in een omschrijving is daarvoor onvoldoende.
Waar let je op als doe-het-zelver of installateur?
Gebruik deze controle voordat je materiaal voor een drinkwaterinstallatie kiest:
- Controleer het artikel. Noteer merk, type en uitvoering, zodat je de juiste documenten kunt opzoeken.
- Controleer de toepassing. Staat drinkwater vermeld en gelden er beperkingen, bijvoorbeeld voor temperatuur of gebruik?
- Controleer het bewijs. Vraag bij twijfel het bijbehorende certificaat op en, bij het Europese systeem, de EU-conformiteitsverklaring. Controleer tijdens de overgang welke route geldt.
- Controleer de verbinding. Buis en koppeling moeten technisch bij elkaar passen. Denk aan maatvoering en de voorgeschreven montagemethode.
Een hygiënisch geschikt product vormt pas samen met de juiste toepassing en montage een bruikbare oplossing. Wil je meer weten over verbindingsmethoden? Lees onze uitleg over het verschil tussen perskoppelingen en knelkoppelingen.
Nog vragen over het Europese keurmerk?
Heb je een vraag over documenten bij een specifiek artikel? Neem contact op met Toppex en vermeld het artikelnummer. Zo kun je gericht nagaan welke informatie bij jouw situatie hoort.